Kennisbank
Samen leren, toepassen en opschalen in projecten
Deze handreiking laat zien hoe opdrachtgevers regionaal kunnen samenwerken aan circulair en biobased bouwen. Praktijkprojecten, kennisdeling en herbruikbare instrumenten helpen om ambities te vertalen naar concrete eisen, aanbestedingen en uitvoering.
Dit kennisproduct is bedoeld voor partijen die publieke opdrachtgevers willen helpen circulair en biobased bouwen structureel toe te passen. Denk aan regionale trekkers als provincies, gemeenten, woningcorporaties, circulaire netwerken, economic boards en ontwikkelmaatschappijen.
Het is met name relevant voor regionale trekkers, programmamanagers, communitymanagers, projectmanagers, beleidsmakers en professionals die werken aan duurzaamheid, inkoop en aanbesteding.
Veel publieke opdrachtgevers willen circulair en biobased bouwen, maar missen een gedeelde taal, praktijkervaring en zekerheid over wat juridisch, technisch en financieel kan. Daardoor blijven ambities abstract, worden eisen te laat toegevoegd en werkt ieder projectteam geïsoleerd. De opdrachtgeversaanpak organiseert leren en uitvoeren als één cyclus: een regionale trekker verbindt bestuurders en projectteams, begeleidt echte projecten, laat vakgenoten en marktpartijen ervaringen delen en vertaalt lessen naar herbruikbare instrumenten. Zo kunnen opdrachtgevers vanaf de start bredere projectkaders formuleren, de juiste competenties organiseren en ambities omzetten in meetbare eisen, marktbenadering en gunning. Andere regio’s hoeven de Friese aanpak niet letterlijk te kopiëren: zij kunnen dezelfde werkzame principes toepassen op hun eigen regionale identiteit, partijen en projecten. Het resultaat is minder pionieren per organisatie, meer vertrouwen en een herhaalbare route van ambitie naar uitvoering en borging.
De losse instrumenten, zoals de ambitietoolbox, formats en het Projectenboek, zijn zelfstandig te gebruiken. Voor de volledige regionale aanpak zijn een neutrale regionale trekker of programmamanager, tijd en mandaat bij deelnemende projectteams en een portefeuille van concrete projecten nodig.
Daarnaast is toegang tot juridische, technische, financiële en aanbestedingsexpertise belangrijk. De regionale trekker organiseert intake-, ambitie- en intervisiesessies en ondersteunt projectteams bij het toepassen van de aanpak. Ervaring met circulair en biobased bouwen, aanbesteden en groepsbegeleiding is daarbij waardevol.
De praktische basis bestaat uit een actueel projectenoverzicht, werkmateriaal voor gezamenlijke sessies en een plek waar voorbeelden, ervaringen en geleerde lessen worden vastgelegd en gedeeld.
Daarnaast zijn succesfactoren: bestuurlijk en ambtelijk mandaat, financieel commitment en een portefeuille van echte projecten waarop deelnemers direct kunnen oefenen. Een neutrale regionale trekker organiseert continuïteit, korte lijnen en een vaste leercadans. Daarnaast zijn een kritische massa van gemeenten en corporaties, openheid over wat niet werkt, ervaren begeleiders, toegang tot markt- en kennispartners en ruimte voor maatwerk per regio nodig. Leg lessen steeds vast in herbruikbare instrumenten en publieke voorbeelden. Sluit aan bij wat de regio al bindt en bouw het vertrouwen stap voor stap op; juist die regionale voedingsbodem maakt opschaling duurzaam.
Na toepassing kunnen opdrachtgevers circulaire en biobased ambities eerder formuleren, vertalen naar meetbare eisen, passende teams samenstellen, marktpartijen gericht betrekken en ervaringen hergebruiken. De aanpak levert een regionaal netwerk, projectportfolio, instrumentarium en publieke kennisbasis op. In Fryslân groeide de portefeuille in 2025 van 26 naar 44 projecten, met zeven impactprojecten, twaalf gemeenten en vijf woningcorporaties; het bereik omvat meer dan 3.000 geplande woningen. Negen uitgelichte leeractiviteiten in 2025 en begin 2026 kregen drie directe vervolgactiviteiten. Lessen worden vastgelegd en kunnen leiden tot nieuwe tools zoals een Ambitietoolbox, tenderhandleiding, handleiding toekomstbestendige gronduitgifte, corporatieformats, een Projectenboek en een kennisbank. Nieuwe teams kunnen daardoor sneller starten, bekende valkuilen vermijden en gezamenlijk de marktvraag verhogen.
Deel dit kennisproduct
Kennisbank
Iedere maand het laatste nieuws in je mailbox.
